Không cứ nhẹ cân là con có vấn đề!
Tăng kích thước chữ : + -

Nhìn vào bất kỳ 1 lớp học nào, bạn sẽ thấy những đứa trẻ cùng tuổi này trong tất cả các hình dạng và kích cỡ. Một số trông nhỏ bé bên cạnh bạn của chúng, trong khi một số khác lại đứng cao hơn bạn mình cả một cái đầu.

 
Bạn đừng vội đưa ra những so sánh và kết luận về những gì bạn thấy, thực tế trẻ em phát triển với tốc độ của riêng chúng. Lớn, nhỏ, cao, thấp – đó đều là một loạt các hình dạng và kích cỡ ở trẻ em khỏe mạnh.
 
Di truyền, giới tính, dinh dưỡng, hoạt động thể chất, vấn đề sức khỏe, môi trường, kích thích tố, và các yếu tố lối sống… là tất cả những yếu tố làm ảnh hưởng đến chiều cao và trọng lượng của một đứa trẻ.
Các bé trong lớp học ở trường MNTT Hạnh Phúc
 
Vậy làm thế nào để một bác sĩ tìm ra đâu là chiều cao và trọng lượng của một đứa trẻ "bình thường"? Bác sĩ sẽ sử dụng biểu đồ tăng trưởng để giúp trả lời những câu hỏi trên. Dưới đây là một số thông tin về biểu đồ mà bạn cần biết để có thể tự “đo lường” về mức độ tăng trưởng của con.
 
Tại sao bác sĩ sử dụng biểu đồ tăng trưởng?
 
Biểu đồ tăng trưởng là một phần tiêu chuẩn của bất kỳ kỳ kiểm tra sức khỏe nào, chúng sẽ cho các bậc phụ huynh thấy sức khỏe của trẻ đang phát triển như thế nào so với những đứa trẻ khác cùng độ tuổi và giới tính. Với biểu đồ này, các bác sĩ và y tá cũng dễ dàng theo dõi chiều cao, cân nặng của trẻ theo thời gian, cùng với mô hình phát triển tương ứng.
 
Một đứa trẻ có thể đã phát triển dọc theo một khuôn mẫu cho đến khi 2 tuổi, sau đó đột nhiên phát triển chậm hơn, đi xuống nhiều so với trước đó. Điều đó có thể chỉ ra rằng trẻ đang có một vấn đề sức khỏe. Bác sĩ có thể thấy điều đó bằng cách nhìn vào một biểu đồ tăng trưởng.
 
Nếu một biểu đồ tăng trưởng cho thấy khác với khuôn mẫu, trẻ có vấn đề?
 
Không nhất thiết. Các bác sĩ sẽ giải thích biểu đồ tăng trưởng trong bối cảnh tổng thể, môi trường sống của đứa trẻ, và nền tảng di truyền. Trẻ sinh ra được mấy cân? Có những dấu hiệu gì khác một đứa trẻ bình thường không? Trẻ có sinh non? Trẻ đã bắt đầu tuổi dậy thì sớm hoặc muộn hơn tuổi trung bình? Cha mẹ và anh chị em của trẻ có cao lớn không? Đây là tất cả các yếu tố mà các bác sĩ sẽ sử dụng để đánh giá về thể trạng của trẻ cùng với biểu đồ tăng trưởng.
 
Tất cả trẻ em được đo trên một biểu đồ tăng trưởng?
 
Trẻ gái và trẻ trai được xác định trên biểu đồ tăng trưởng khác nhau bởi vì chúng phát triển trong mô hình khác nhau và ở mức độ khác nhau.
 
Trẻ từ sơ sinh đến 36 tháng sử dụng một bảng biểu đồ riêng. Trẻ từ 2 đến 20 tuổi dùng bảng khác. Ngoài ra, còn có 1 biểu đồ tăng trưởng đặc biệt được sử dụng cho trẻ em có thể trạng không bình thường, chẳng hạn như trẻ bị hội chứng Down.
 
Trước 36 tháng tuổi, các bác sĩ luôn cân đo chiều dài, cân nặng và chu vi vòng đầu của trẻ.
 
Với trẻ lớn hơn, các bác sĩ cân đo chiều cao, cân nặng và chỉ số khối cơ thể (BMI).
Các bé chơi đùa học tập trong lớp
 
Tại sao phải đo chu vi vòng đầu?
 
Ở trẻ em, chu vi vòng đầu có thể cho biết những thông tin về sự phát triển của não bộ. Nếu đầu của một em bé lớn hơn hoặc nhỏ hơn so với hầu hết những đứa trẻ khác hoặc chu vi vòng đầu ngừng tăng hoặc tăng một cách nhanh chóng, nó có thể chỉ ra một vấn đề.
 
Ví dụ, trẻ có đầu lớn bất thường có thể là một dấu hiệu của não úng thủy, có chất lỏng tích tụ bên trong não. Một cái đầu nhỏ hơn so với trung bình có thể là một dấu hiệu cho thấy não không phát triển đúng cách hoặc đã ngừng phát triển.
 
Con số trung bình – hay còn gọi là bách phân vị (percentiles) – là gì?
 
Để đánh giá chỉ số cân nặng hay chiều cao bình thường ở một độ tuổi nào đó, người ta chọn ngẫu nhiên nhiều đối tượng khỏe mạnh ở độ tuổi đó và tính toán con số trung bình (ví dụ đo chiều cao 1000 bé và chia tổng chiều cao đo được cho 1000, sẽ được con số trung bình). Do đó, đương nhiên con số trung bình đó sẽ nằm ở khoảng giữa, và đương nhiên là có những bé sẽ có cân nặng hay chiều cao lớn hơn hay nhỏ hơn con số trung bình đó. Những bé có cân nặng hay chiều cao thấp hơn con số trung bình đó vẫn hoàn toàn là những bé bình thường và khỏe mạnh. Từ con số trung bình đó, người ta cộng trừ 2 độ lệch chuẩn (+/- 2 SD) sẽ được 1 khoảng bao gồm 95% dân số ở tuổi đó. Nếu như cân nặng hay chiều cao nằm trong khoảng 95% dân số lứa tuổi đó thì có thể xem là “bình thường”.
 
Bách phân vị trong biểu đồ tăng trưởng là phép đo để thấy trẻ nặng hơn hay cao hơn bao nhiêu so với 100 bạn cùng tuổi, cùng giới tính. Trên biểu đồ tăng trưởng, bách phân vị được thể hiện như trong mô hình các đường cong.
 
Khi các bác sĩ vẽ trọng lượng và chiều cao của một đứa trẻ trên bảng xếp hạng, họ nhìn thấy những dòng phần trăm được đo đếm. Nếu trẻ có số lượng phần trăm cao hơn, nghĩa là trẻ lớn hơn những đứa trẻ được so sánh cùng độ tuổi và giới tính, cho dù đó là chiều cao hay cân nặng, số phần trăm thấp hơn, là trẻ nhỏ hơn các đứa trẻ còn lại. Ví dụ, nếu trọng lượng của một cậu bé 4 tuổi đứng ở bách phân vị thứ 10, có nghĩa là có 10% các chàng trai ở độ tuổi này có cân nặng ít hơn bé và 90% bé trai 4 tuổi nặng hơn, (nghĩa là nặng hơn 10 bé và nhẹ hơn 90 bé trong 100 đứa cùng tuổi).
 
Những con số này có ý nghĩa như thế nào? Nếu con bạn có con số phần trăm cao không có nghĩa là bé khỏe mạnh hoặc có tăng trưởng tốt. Và nếu con bạn có số phần trăm thấp không có nghĩa là trọng lượng có vấn đề. Điều quan trọng nhất là con bạn có tăng trưởng theo tốc độ được dự đoán hay không.
 
Chẳng hạn cậu bé 4 tuổi, người chỉ đang ở trong bách phân vị thứ 10. Nhưng những lần đi khám định kỳ bé vẫn tăng trưởng ở kênh bách phân vị thứ 10 đó (có thể xê dịch qua lại 1 chút, tùy thuộc vào tốc độ tăng trưởng của từng thời kỳ, nhưng nói chung vẫn đi lên theo hướng của kênh đó). Điều đó có nghĩa là cậu bé ấy vẫn tăng trưởng hoàn toàn bình thường. Ngoài ra, các bác sĩ còn xem xét đến các yếu tố khác, chẳng hạn như, nếu cha mẹ và anh chị em của cậu bé này cũng có tầm vóc nhỏ hơn mức trung bình… Các bác sĩ sẽ thêm lý do để có thể kết luận rằng không có lý do để lo lắng.
 
Mặt khác, nếu 1 bé có cân nặng ở mức bách phân vị thứ 60, nhưng qua quá trình theo dõi, cân nặng của bé liên tục chuyển qua kênh khác, qua mức bách phân vị 50, rồi 40, rồi 30 v.v…, thì bé này có thể có vấn đề về tăng cân. Tuy nhiên, vì cân nặng tăng sụt rất nhanh nên nó là một chỉ số phản ánh dinh dưỡng không được trung thực lắm (cũng có khi nó “nói dối”).
 
Sự tăng trưởng về chiều cao phản ánh dinh dưỡng trung thực hơn. Nếu qua quá trình theo dõi, bé vẫn tăng trưởng chiều cao theo kênh của bé và bé vẫn phát triển trí não và vui chơi lanh lợi bình thường thì có nghĩa là bé vẫn tăng trưởng bình thường.
 
Con số lý tưởng là gì?
 
Không có một con số lý tưởng. Trẻ khỏe mạnh có thể trong đủ hình dạng và kích cỡ. Một đứa trẻ ở trong bách phân vị thứ 5 cũng như một trẻ ở bách phân vị 95.
 
Lý tưởng nhất là mỗi đứa trẻ sẽ luôn có sự tăng trưởng (dù ít hay nhiều) theo mô hình tăng trưởng của mình, phát triển chiều cao và tăng cân ở mức tương tự, với chiều cao và trọng lượng tương ứng với nhau trong một thời gian. Điều này có nghĩa là một đứa trẻ sẽ nằm trên một dòng phần trăm nhất định trên đường cong tăng trưởng. Vì vậy, nếu cậu bé 4 tuổi kia nằm trên đường 10% và cậu luôn luôn giữ sự tăng trưởng của mình trên đường đó, tiếp tục phát triển theo mô hình của mình, đó là một dấu hiệu tốt.
 
Điều gì báo hiệu một đứa trẻ có vấn đề?
 
Một vài sự phát triển khác nhau các mẫu biểu đồ có thể báo hiệu một vấn đề sức khỏe, chẳng hạn:
 
– Khi trọng lượng của một đứa trẻ thay đổi phần trăm độ cao từ một khuôn mẫu mà nó đã đạt được. Ví dụ: Chiều cao và cân nặng của con bạn đang ở trên dòng 60% cho đến năm trẻ 5 tuổi, sau đó chiều cao giảm xuống dòng 30% vào năm 6 tuổi. Điều đó cho thấy có thể trẻ đang có một vấn đề vể tăng trưởng bởi trẻ đã không tuân theo mô hình phát triển trước đây của mình. Nhiều trẻ em lại có sự thay đổi khác lạ trong bảng bách phân vị tăng trưởng tại một số thời điểm, nhất là giai đoạn trên 5 tuổi và đặc biệt phổ biến ở tuổi dậy thì, khi ấy bác sĩ sẽ dựa vào các yếu tố bên khác để đánh giá.
 
– Khi trẻ không có được chiều cao tương ứng với cân nặng mà trẻ đang có. Chẳng hạn, chiều cao của một cậu bé là trong 40% nhưng trọng lượng lại đang trong dòng 85%. (Bé đang cao hơn 40% trẻ em trong độ tuổi của mình, nhưng nặng hơn 85% trẻ khác cùng độ tuổi.) Đó có thể là một vấn đề.
 
Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi về sự tăng trưởng của con bạn – hoặc biểu đồ tăng trưởng – bạn cần nói chuyện với bác sĩ của bạn.
Nguồn: webtretho 

Ngày đăng: 30/07/2013 - Bởi: Adminstrator

Đường dây nóng
Đang online: 696 Lượt truy cập: 26960597
Về đầu trang